Teklifle \u00e7ay tar\u0131m\u0131 ve ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 sat\u0131\u015f\u0131 ile kuru \u00e7ay \u00fcretimi ve sat\u0131\u015f\u0131na dair usul, esas ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler d\u00fczenleniyor; \u00e7ay \u00fcretimi ve sat\u0131\u015f\u0131yla ilgili d\u00fczenleyici ve denetleyici kurallara ayk\u0131r\u0131 davrananlar hakk\u0131nda uygulanacak idari yapt\u0131r\u0131mlar belirleniyor.<\/p>\n\n\n\n
Teklife g\u00f6re, \u00e7ay tar\u0131m alanlar\u0131, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan tespit edilecek; bu alanlar d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lamayacak.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ay tar\u0131m alanlar\u0131na giren yerlerde \u00e7ay bah\u00e7esi kuracak olanlar, \u00f6nceden ruhsatname almak zorunda olacak. \u00c7ay bah\u00e7elerinden, ruhsats\u0131z dikilen veya ruhsatland\u0131rmada aranan \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mayanlar, giderleri sorumlusuna ait olmak \u00fczere Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan s\u00f6kt\u00fcr\u00fclecek.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ay tar\u0131m\u0131, kendi ad\u0131na d\u00fczenlenen \u00e7ay bah\u00e7esi ruhsatnamesine sahip, ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015fili\u011fe haiz ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri taraf\u0131ndan yap\u0131lacak veya yapt\u0131r\u0131lacak. Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri, Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili kay\u0131t sistemine kay\u0131tl\u0131 olmak ve \u00fcretimde bulundu\u011fu s\u00fcrece kay\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00fcncellemek zorunda olacak.<\/p>\n\n\n\n
Bakanl\u0131k, verimden d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f \u00e7ayl\u0131klar\u0131n yenilenmesi amac\u0131yla, modern ve tekni\u011fine uygun \u00e7ay bah\u00e7elerinin olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek. Gerekti\u011finde yenilenecek \u00e7ay bah\u00e7eleri, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenecek ve ilan edilecek.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7ay bah\u00e7elerindeki tar\u0131msal faaliyetler, do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131, ekonomik, sosyal ve \u00e7evresel a\u00e7\u0131dan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin tesis edilmesi ve g\u00fcvenilir \u00fcr\u00fcn arz\u0131n\u0131n temini amac\u0131yla tekni\u011fine uygun bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<\/p>\n\n\n\n
Bakanl\u0131k, \u00e7ay bah\u00e7elerinin asgari b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerini, bah\u00e7e tesisinde kullan\u0131labilecek \u00fcretim materyallerini, bak\u0131m, budama, hasat, ta\u015f\u0131ma ve depolama i\u015flemlerini, uygun g\u00fcbre ve g\u00fcbreleme teknikleri ile toprak d\u00fczenleyicilerini ve bitki koruma \u00fcr\u00fcnlerini belirleyerek ilan edecek.<\/p>\n\n\n\n
Organik \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yapan \u00e7ay bah\u00e7elerini olumsuz etkileyecek tar\u0131msal faaliyetlere izin verilmeyecek. Gerekti\u011finde Bakanl\u0131k, organik \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131 olumsuz etkileyecek mesafelerdeki \u00e7ayl\u0131k alanlarda kimyevi g\u00fcbre ve bitki koruma \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rabilecek.<\/p>\n\n\n\n
Lisansl\u0131 \u00e7ay i\u015fletmecili\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer, gerekli izinlerini almak \u015fart\u0131yla kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmeler kurabilecek.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k, kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin ham madde teminini ve pazarlama y\u00f6ntemlerini dikkate alarak, i\u015fletmeleri m\u00fcracaatlar\u0131 halinde A, B ve C lisansl\u0131 i\u015fletmeler olarak grupland\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n A lisansl\u0131 i\u015fletme “Ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131 i\u015fleyerek kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnleri elde edebilen ve bunlar\u0131 d\u00f6kme \u00e7ay olarak borsada satabilen, kendi \u00fcretti\u011fi veya sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerini kendi paketleme tesislerinde paketleyip t\u00fcketiciye arz edebilen ve kendi nam\u0131na tescilli \u00fcr\u00fcn markas\u0131 oldu\u011funa dair marka tescil belgesi bulunan ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filere ait kuru \u00e7ay i\u015fletmelerini”; B lisansl\u0131 i\u015fletme “Ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131 i\u015fleyerek kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnleri elde edebilen ve bunlar\u0131 d\u00f6kme \u00e7ay olarak borsada satabilen ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filere ait kuru \u00e7ay i\u015fletmelerini” C lisansl\u0131 i\u015fletme ise “Sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerini, kendi paketleme tesislerinde paketleyip t\u00fcketiciye arz edebilen ger\u00e7ek ya da t\u00fczel ki\u015filere ait kuru \u00e7ay i\u015fletmelerini” ifade edecek.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k, \u00e7ay \u00fcretimi ve arz\u0131nda istikrar\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla her pazarlama y\u0131l\u0131 i\u00e7in A ve B lisansl\u0131 i\u015fletmelerin yurt i\u00e7inde pazarlayabilecekleri kuru \u00e7ay miktar\u0131n\u0131 belirleyerek ilan edecek.<\/p>\n\n\n\n Mevcut \u00fcretim kapasiteleri ile arz ve talep durumu dikkate al\u0131narak ihtiya\u00e7 halinde, yeni ba\u015fvuran i\u015fletmelere Bakanl\u0131k\u00e7a A, B veya C lisans\u0131 verilebilecek. Lisans verilen i\u015fletmelerin, belirlenen \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131 tespit edilmesi halinde, lisanslar\u0131 iptal edilebilecek veya yurt i\u00e7inde pazarlayabilecekleri kuru \u00e7ay miktarlar\u0131nda de\u011fi\u015fikli\u011fe gidilebilecek.<\/p>\n\n\n\n Faaliyetlerini \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan illerin d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrd\u00fcren C lisansl\u0131 i\u015fletmelerin izin alma s\u00fcre\u00e7lerinde ana faaliyet konular\u0131n\u0131 “\u00e7ay paketleme i\u015fleri” olarak belirtmesi zorunlu olacak.<\/p>\n\n\n\n Kuru \u00e7ay \u00fcreten A lisansl\u0131 i\u015fletmeler, d\u00f6kme \u00e7aylar\u0131n\u0131 borsada satmak zorunda olacak. D\u00f6kme \u00e7aylar d\u0131\u015f\u0131nda kalan kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerini ise paketleyip t\u00fcketiciye arz edebilecek.<\/p>\n\n\n\n Kuru \u00e7ay \u00fcreten B lisansl\u0131 i\u015fletmeler, d\u00f6kme \u00e7aylar\u0131n\u0131 borsada satmak zorunda olacak.<\/p>\n\n\n\n Kuru \u00e7ay \u00fcreten C lisansl\u0131 i\u015fletmeler, sat\u0131n alarak temin ettikleri kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerini kendi tesislerinde paketleyip t\u00fcketiciye arz edebilecek.<\/p>\n\n\n\n B lisansl\u0131 i\u015fletmeler, kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnleri ithal edemeyecek. A veya C lisansl\u0131 i\u015fletmeler, yurt i\u00e7inde pazarlad\u0131klar\u0131 \u00e7ay miktar\u0131n\u0131n en az y\u00fczde 90’\u0131n\u0131n, yurt i\u00e7inden temin etmek zorunda olacak.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015f \u00e7ay fiyat\u0131 ve al\u0131m usulleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ya\u015f \u00e7ay al\u0131m fiyat\u0131, Ulusal \u00c7ay Konseyi taraf\u0131ndan belirlenerek ilan edilecek. Ya\u015f \u00e7ay al\u0131m fiyat\u0131, arz ve talep durumu ile \u00fcretim maliyetleri dikkate al\u0131narak her y\u0131l hasat d\u00f6nemi ba\u015flamadan \u00f6nce belirlenecek.<\/p>\n\n\n\n Ulusal \u00c7ay Konseyi taraf\u0131ndan o y\u0131la esas al\u0131m fiyat\u0131n\u0131n belirlenememesi halinde; ya\u015f \u00e7ay al\u0131m fiyat\u0131, bir \u00f6nceki y\u0131l\u0131n al\u0131m fiyat\u0131n\u0131n yeniden de\u011ferleme oran\u0131nda art\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle belirlenecek.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri taraf\u0131ndan kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelere sat\u0131lan ya\u015f \u00e7ay yapraklar\u0131n\u0131n bedeli, ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri ad\u0131na a\u00e7\u0131lan banka hesaplar\u0131na kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerce en ge\u00e7 al\u0131m tarihinden itibaren 6 ay i\u00e7erisinde T\u00fcrk liras\u0131yla \u00f6denecek.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131, sadece A veya B lisans\u0131na sahip i\u015fletmeler taraf\u0131ndan yap\u0131labilecek. A veya B lisans\u0131na sahip i\u015fletmeler ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 ya\u015f \u00e7ay\u0131, ruhsatl\u0131 alanda \u00fcretim yapan \u00e7ay \u00fcreticilerinden veya bu \u00fcreticilerin \u00fcyesi oldu\u011fu \u00fcretici \u00f6rg\u00fctlerinden temin edecek.<\/p>\n\n\n\n A veya B lisansl\u0131 i\u015fletmelerin, ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 ya\u015f \u00e7ay\u0131 s\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim ile temin etmeleri esas olacak; her pazarlama y\u0131l\u0131 i\u00e7in s\u00f6zle\u015fmeli olarak temin edilmesi gereken asgari ya\u015f \u00e7ay miktar\u0131 Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenecek.<\/p>\n\n\n\n Belirtilen \u015fartlara ayk\u0131r\u0131 olarak \u00e7ay \u00fcretimi yapan ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri, tespit tarihinden itibaren ge\u00e7erli olmak \u00fczere, i\u00e7erisinde bulunulan pazarlama y\u0131l\u0131nda ve bir sonraki y\u0131l boyunca ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 sat\u0131\u015f\u0131 yapamayacak, \u00e7ay i\u015fletmeleri de bu \u015fekilde \u00fcretilen ya\u015f \u00e7ay\u0131 alamayacak.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay Kanunu Teklifi ile ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticisinden al\u0131m yapan i\u015fletmeler, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131nca yetkilendirilmi\u015f yeterli say\u0131da \u00e7ay eksperi istihdam etmek zorunda olacak.<\/p>\n\n\n\n Kuru \u00e7ay \u00fcretimi a\u015famalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc tan\u0131m\u0131na girmeyen \u00e7ay \u00e7\u00f6p\u00fc, \u00e7ay lifi veya \u00e7ay tasnif tozu gibi \u00e7ay at\u0131klar\u0131ndan kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc elde edilemeyecek.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay at\u0131klar\u0131, \u00e7ay ekstrakt\u0131, aktif karbon, sel\u00fcloz, biyoetanol, kate\u015fin ve teanin elde edilmesinde, yal\u0131t\u0131m malzemesi \u00fcretiminde, bitki yeti\u015ftirme ortam\u0131 olu\u015fturulmas\u0131nda, enerji \u00fcretimi veya Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclen di\u011fer alanlarda ilgili mevzuat\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yetkili tesisler taraf\u0131ndan kullan\u0131labilecek.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay i\u015fletmeleri, sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 ya\u015f \u00e7ay\u0131n belirli bir oranda \u00e7ay at\u0131\u011f\u0131n\u0131 her pazarlama y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar yetkili tesislere teslim etmek zorunda olacak. Teslim edilmesi gereken asgari \u00e7ay at\u0131k oran\u0131 Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131nca belirlenecek.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri ve kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmeler, ilgili Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan denetlenecek.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k, g\u00f6revlerini yerine getirirken gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile piyasada mal veya hizmet \u00fcreten, pazarlayan, satan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerle bunlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc \u00f6rg\u00fct\u00fcnden isteyebilecek.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan istenilen bilgiler tam ve do\u011fru olarak talep edilen s\u00fcre dahilinde ilgili kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan verilecek. Bakanl\u0131k, inceleme, ara\u015ft\u0131rma ve denetim g\u00f6revi kapsam\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc defter, evrak ve belgeleri inceleyebilecek ve suretlerini alabilecek, yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131klama isteyebilecek, kapsama giren her t\u00fcrl\u00fc mallara ili\u015fkin mahallinde inceleme yapabilecek, her t\u00fcrl\u00fc teknolojik imkandan yararlanabilecek.<\/p>\n\n\n\n \u0130dari yapt\u0131r\u0131mlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n Belirtilen \u015fartlara uymayan ki\u015filer hakk\u0131nda, di\u011fer mevzuattaki cezai h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, idari yapt\u0131r\u0131mlar, mahallin en b\u00fcy\u00fck m\u00fclki amiri taraf\u0131ndan uygulanacak. \u0130dari yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan tespitler, Bakanl\u0131k veya Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yetkilendirilen kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilecek.<\/p>\n\n\n\n \u0130dari para cezalar\u0131n\u0131n verilmesini gerektiren fiilin be\u015f y\u0131l i\u00e7inde tekrar\u0131 halinde verilecek para cezas\u0131, bir \u00f6nceki verilen ceza tutar\u0131n\u0131n iki kat\u0131 olarak uygulanacak. Verilen idari para cezalar\u0131, tebli\u011finden itibaren bir ay i\u00e7inde \u00f6denecek.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan verilen \u00e7ay bah\u00e7esi kurma ruhsatnamesi olmadan \u00e7ay bah\u00e7esi kurdu\u011fu tespit edilen ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filerin, kendilerine verilen s\u00fcre i\u00e7inde ruhsats\u0131z \u00e7ay bah\u00e7elerini s\u00f6kmeleri zorunlu olacak. Bu s\u00fcre i\u00e7inde ruhsats\u0131z \u00e7ay bah\u00e7elerini s\u00f6kmemeleri halinde Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan bu bah\u00e7eler s\u00f6kt\u00fcr\u00fclecek.<\/p>\n\n\n\n Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen usul ve esaslara ayk\u0131r\u0131 olarak i\u015flenen \u00e7ay at\u0131klar\u0131na el konulacak. Piyasaya arz amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u00e7ay at\u0131klar\u0131 Bakanl\u0131k g\u00f6zetiminde imha edilecek veya ettirilecek. Piyasaya arz amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olan \u00e7ay at\u0131klar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetinin kamuya ge\u00e7irilmesine karar verilecek. Fiilin 5 y\u0131l i\u00e7inde tekrar\u0131 halinde tespit edilen i\u015fletmelerin faaliyetleri bir y\u0131l s\u00fcreyle durdurulacak. Fiilin ayn\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde ikinci kez tekrar\u0131 halinde i\u015fletmeler faaliyetten men edilecek.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay at\u0131klar\u0131ndan kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc elde etti\u011fi tespit edilen i\u015fletmeler, lisanslar\u0131 iptal edilerek faaliyetten men edilecek.<\/p>\n\n\n\n H\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 olarak \u00fcretilen, al\u0131nan veya sat\u0131lan her nevi \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olarak kabul edilecek ve el konularak Bakanl\u0131\u011fa teslim edilecek. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan analizleri yap\u0131lan kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerinden, standartlar\u0131 ta\u015f\u0131mayanlar Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan imha edilecek. Standartlar\u0131 ta\u015f\u0131yanlar\u0131n ise m\u00fclkiyetinin kamuya ge\u00e7irilmesine karar verilecek.<\/p>\n\n\n\n \u0130dari para cezalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7ay bah\u00e7esi ruhsatnamesine sahip olmadan \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yapan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere ruhsats\u0131z \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 tespit edilen tar\u0131m alan\u0131n\u0131n her bir d\u00f6n\u00fcm\u00fc i\u00e7in 5 bin lira idari para cezas\u0131 uygulanacak.<\/p>\n\n\n\n Teklifte belirlenen \u00e7ay tar\u0131m\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 faaliyette bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filere bu faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi \u00e7ay tar\u0131m alan\u0131n\u0131n her bir d\u00f6n\u00fcm\u00fc i\u00e7in 5 bin lira idari para cezas\u0131 kesilecek.<\/p>\n\n\n\n Lisansl\u0131 \u00e7ay i\u015fletmecili\u011fine ayk\u0131r\u0131 olarak faaliyette bulunan \u00e7ay i\u015fletmelerine \u00e7ay lisanslar\u0131nda belirtilen \u00e7ay miktar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f bedeli tutar\u0131nda, lisans\u0131 olmayan i\u015fletmeler i\u00e7in faaliyetin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi pazarlama y\u0131l\u0131ndaki lisansl\u0131 i\u015fletmelerin ortalama lisans miktar\u0131 esas al\u0131narak idari para cezas\u0131 uygulanacak.<\/p>\n\n\n\n Teklifin, \u00e7ay al\u0131m yerleri ve \u00e7ay eksperlerini d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 sat\u0131n alanlara 10 bin lira idari para cezas\u0131 verilecek.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay at\u0131klar\u0131n\u0131n i\u015flenmesi i\u00e7in Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131nca gerekli g\u00f6r\u00fclen tesisleri kurmadan ve kurduklar\u0131 tesislerin faaliyetleri i\u00e7in Bakanl\u0131ktan izin almadan \u00e7ay at\u0131klar\u0131n\u0131 i\u015fledi\u011fi tespit edilen i\u015fletmelere 200 bin liras\u0131 idari para cezas\u0131 uygulanacak.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay at\u0131klar\u0131ndan kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc elde etti\u011fi tespit edilen ki\u015filere 400 bin lira idari para cezas\u0131 kesilecek.<\/p>\n\n\n\n Teklifte d\u00fczenlenen idari para cezalar\u0131 mahallin en b\u00fcy\u00fck m\u00fclki amiri taraf\u0131ndan verilecek.<\/p>\n\n\n\n D\u00fczenlemeyle 1984’te \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00c7ay Kanunu y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lacak. Kanun teklifi ile \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00f6netmelikler, d\u00fczenlemenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren 6 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce \u00e7ay tar\u0131m alan\u0131 olarak ilan edilen alanlar\u0131n stat\u00fcs\u00fc ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca d\u00fczenlenen \u00e7ay bah\u00e7esi ruhsatnameleri, d\u00fczenlemenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren de ge\u00e7erli olacak.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yapan ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgili kay\u0131t sistemine kaydedilmesine ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc i\u015f ve i\u015flemde Bakanl\u0131k yetkili olacak. Bu kapsamda belirtilen \u00fcreticilerin, Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili kay\u0131t sistemine kayd\u0131, d\u00fczenlemenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren 3 y\u0131l i\u00e7inde kendilerine \u00c7ay \u0130\u015fletmeleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce verilen \u00e7ay bah\u00e7esi ruhsatnameleri esas al\u0131narak tamamlanacak. Cumhurba\u015fkan\u0131, bu s\u00fcreyi gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde her defas\u0131nda 1 y\u0131l\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere en fazla 2 kez uzatabilecek.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcren kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerinin \u00e7al\u0131\u015fma izinleri, d\u00fczenleme y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren de ge\u00e7erli olacak. Ancak d\u00fczenlemenin yay\u0131m\u0131 tarihinden itibaren 6 ay i\u00e7inde Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuruda bulunarak faaliyet alan\u0131na g\u00f6re lisans ba\u015fvurusunda bulunmak ve Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen lisans \u00e7er\u00e7evesinde faaliyette bulunmak zorunda olacak. Ba\u015fvuruda bulunmayanlar, C lisansl\u0131 i\u015fletme stat\u00fcs\u00fcnde faaliyette bulunabilecek.<\/p>\n\n\n\n Daha \u00f6nce faaliyetlerini \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan illerin d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrd\u00fcren kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerden ana faaliyet konusu \u00e7ay paketleme i\u015fleri olmayanlar\u0131n, d\u00fczenleme y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren 6 ay i\u00e7inde ana faaliyet konular\u0131n\u0131 “\u00e7ay paketleme i\u015fleri” olarak belirlemesi zorunlu olacak. Bu zorunlulu\u011fu belirtilen s\u00fcre i\u00e7inde yerine getirmeyen kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin \u00e7al\u0131\u015fma izinleri Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131nca iptal edilecek.<\/p>\n\n\n\n GENEL GEREK\u00c7E<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00c7ay \u00fcretiminde T\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli bir yeri bulunmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde D\u00fcnya toplam \u00e7ay \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 \u00c7in’e ait olmakla birlikte, bu \u00fclkeyi s\u0131ras\u0131yla Hindistan, Sri Lanka, Kenya, Vietnam, Endonezya ve T\u00fcrkiye izlemektedir. \u00dcretilen \u00e7ok farkl\u0131 \u00e7ay \u00e7e\u015fidi olsa da d\u00fcnya \u00e7ay ticaretinde en b\u00fcy\u00fck yeri tutan siyah ve ye\u015fil \u00e7ay \u00fcretimidir. D\u00fcnya \u00e7ay \u00fcretiminin %58’i siyah \u00e7ay, %30’u ye\u015fil \u00e7ay ve kalan %12’lik k\u0131sm\u0131 da oolong \u00e7ay, beyaz \u00e7ay, instant \u00e7ay ve di\u011ferlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Kuru \u00e7ay \u00fcretiminde d\u00fcnyada alt\u0131nc\u0131 s\u0131rada bulunan \u00fclkemiz, kuru \u00e7ay ihracat\u0131nda olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir paya sahiptir. Ki\u015fi ba\u015f\u0131 \u00e7ay t\u00fcketimi \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcne g\u00f6re ise \u00fclkemiz d\u00fcnyada ilk s\u0131rada yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcrkiye’de \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fc di\u011fer \u00fcretici \u00fclkelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nispeten yeni bir faaliyet g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde olmas\u0131na ra\u011fmen k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde b\u00fcy\u00fck geli\u015fme g\u00f6stermi\u015ftir. \u00dclkemizde \u00e7ay \u00fcretimi 1924 y\u0131lmda ba\u015flam\u0131\u015f, ilk ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 i\u015fleme fabrikas\u0131 1947 y\u0131l\u0131nda Rize’de kurulmu\u015ftur. Y\u0131llar itibariyle ya\u015f \u00e7ay \u00fcretimi \u00f6nemli art\u0131\u015flar g\u00f6stermi\u015ftir. 2021 y\u0131l\u0131nda 1.450.000 ton ya\u015f \u00e7ay \u00fcretilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n \u00dclkemizde \u00e7ay tanm\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck aile i\u015fletmecili\u011fi \u015feklinde yap\u0131lmakta olup \u00fcreticilerin %80’i 5 dekar ve alt\u0131nda \u00e7ay bah\u00e7elerine sahiptir. Bu \u00fcreticilerin sahip oldu\u011fu alan toplam \u00e7ay alamn %56’s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7ay \u00fcretim alan\u0131n\u0131n en yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lge ortalama %65 oran ile Rize’dir. Bu ili %22 ile Trabzon ili takip etmektedir. Artvin, Giresun ve Ordu illerinin toplam oran i\u00e7erisindeki pay\u0131 ise yakla\u015f\u0131k %13’t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Yeti\u015ftiricili\u011finde kimyasal ila\u00e7, fabrikasyon a\u015famas\u0131nda katk\u0131 maddesi kullan\u0131lmadan \u00fcretilen T\u00fcrk \u00e7ay\u0131, ihracat a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir potansiyele sahip olmakla birlikte, T\u00fcrkiye’de \u00fcretilen \u00e7ay\u0131n tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 yurt i\u00e7i piyasas\u0131nda t\u00fcketilmektedir. \u0130hracat olanaktan ise gerek kalite farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 gerekse maliyetlerin y\u00fcksekli\u011fi nedeniyle d\u00fc\u015f\u00fck miktarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. En b\u00fcy\u00fck \u00e7ay ihra\u00e7 \u00fcr\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc ise d\u00f6kme siyah \u00e7ay te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 \u00e7ay ticaretinde dal\u0131a fazla yer alabilmek, marka \u00fcr\u00fcnler olu\u015fturarak d\u00fcnya piyasas\u0131nda rekabet edebilecek bir konuma gelebilmek i\u00e7in \u00fcr\u00fcn kalitesinin y\u00fckseltilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kaliteli kuru \u00e7ay \u00fcretebilmek i\u00e7in de \u00f6zellikle as\u0131l ham madde kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00e7ay bitkisinin kalitesini iyile\u015ftirici tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Ancak, \u00fclkemizde t\u00fcm \u00e7ay plantasyonlar\u0131n\u0131n tohum ekimiyle yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 yabanc\u0131 tozlanan bu bitkilerde hasat edilen yapraklann da verim ve \u00f6zellikle kalite bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesine yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu durum, y\u00fcksek kalitede standart ve homojen \u00fcr\u00fcn elde edilmesinde ve dolay\u0131s\u0131yla ihracatta sorunlara yol a\u00e7abilmektedir. Bu nedenle, tatmin edici verime ve y\u00fcksek kaliteye sahip klonlar ve bu klonlara en uygun i\u015fleme y\u00f6ntemlerinin tespiti yan\u0131nda, katma de\u011feri y\u00fcksek olan ve d\u00fcnyada pazarlanabilir nitelikte nihai \u00fcr\u00fcnlerin elde edilmesine y\u00f6nelik yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00fclkemiz \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fiminde \u00f6nemli rol oynayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n T\u00fcketiciye sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir \u00e7ay sunulabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni \u00e7ay bah\u00e7e tesisi ile \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenecek usul ve esaslar dahilinde tekni\u011fine uygun olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi s\u00fcrecine ili\u015fkin i\u015f ve i\u015flemlerin d\u00fczenlenmesi gerekmektedir. Bilin\u00e7siz ve izinsiz olarak insan faaliyetleri sonucunda toprak yap\u0131s\u0131n\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, tar\u0131m politikalar\u0131 do\u011frultusunda planlamalar\u0131n yap\u0131labilmesi, \u00e7ay bitkisi ve \u00e7ay tar\u0131m\u0131 i\u00e7in uygun arazilerin belirlenerek bu alanlarda \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ihtiya\u00e7t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Mevcut durumda ya\u015f \u00e7ay tar\u0131m alanlar\u0131 Bakanlar Kurulu Karar\u0131 ile 5 il (Artvin, Ordu, Giresun, Rize ve Trabzon) olarak belirlenmi\u015ftir. Bu Kanun ile \u00e7ay tanm alanlar\u0131n\u0131n Bakanl\u0131k\u00e7a tespit edilmesi, \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n izin verilen alanlarda mevzuata uygun bir \u015fekilde \u00e7ay bah\u00e7esi olarak tesis edilmesi hedeflenerek ruhsatland\u0131nimas\u0131 ve Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili kay\u0131t sistemine kaydolmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ay tar\u0131m\u0131na uygunlu\u011fu tespit edilen alanlarda \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ile verim ve kalite artacak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7ay \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Yeni \u00e7ay bah\u00e7elerinin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan verilen \u00e7ay bah\u00e7esi kurma ruhsatnamesi ile kurulmas\u0131 zorunluluk olup Bakanl\u0131k tarafmdan yap\u0131lacak incelemeler sonucunda \u00e7ay tar\u0131m\u0131na uygun olmayan arazilerde yeni \u00e7ay bah\u00e7esi kurulmas\u0131 engellenecek, \u00e7ay tanm alanlar\u0131 olarak ilan edilen alanlarda Bakanl\u0131k tarafmdan verilen \u00e7ay bah\u00e7esi kurma ruhsatnamesi ile yeni \u00e7ay bah\u00e7eleri kurulabilecektir.<\/p>\n\n\n\n Uluslararas\u0131 \u00e7ay ticaretinde daha fazla yer alabilmek, marka \u00fcr\u00fcnler olu\u015fturarak d\u00fcnya piyasas\u0131nda rekabet edebilecek bir konuma gelebilmek i\u00e7in \u00fcr\u00fcn kalitesinin y\u00fckseltilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kaliteli kuru \u00e7ay \u00fcretebilmek i\u00e7in de \u00f6zellikle hammadde kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00e7ay bitkisinin kalitesini iyile\u015ftirici tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 gereklidir. Bu nedenle, \u00e7ay i\u015fleyen fabrikalar\u0131n s\u00f6zle\u015fmeli tanm ile \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine dahil olmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7ay bah\u00e7esinden ba\u015flayarak, yeti\u015ftiricilik, hasat, nakliye, kurutma, i\u015fleme ve paketleme gibi s\u00fcre\u00e7lerin birlikte y\u00f6netilerek iyile\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Ya\u015f \u00e7ay hasat ve pazarlama s\u00fcre\u00e7leri, zamana duyarl\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. \u00c7ift\u00e7ilerin hasat edilen \u00fcr\u00fcn\u00fc k\u0131sa s\u00fcrede pazarlama mecburiyetleri, pazarlama g\u00fc\u00e7lerini zay\u0131flatmaktad\u0131r. S\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim ile hasat \u00f6ncesi al\u0131c\u0131 ve sat\u0131c\u0131n\u0131n bir araya gelmesi sa\u011flanacak, arz ve talep dengesi kurularak at\u0131l kapasitenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecektir. Ya\u015f \u00e7ay\u0131 i\u015fleyen ve pazarlayan tesisler, faaliyet alanlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermekte olup bu tesislerin ana faaliyet \u015fekillerine g\u00f6re grupland\u0131r\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerle ilgili sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00fclke envanterinin olu\u015fturulmas\u0131, izlenebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kontrol ve denetimlerin etkin olarak yap\u0131labilmesi i\u00e7in bu alanda faaliyet g\u00f6steren i\u015fletmelerin alt faaliyet gruplar\u0131na g\u00f6re ayr\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu grupland\u0131rma, \u00fcretimi standardize edece\u011fi gibi arz ve talep durumuna g\u00f6re \u00fcretimin planlanmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Baz\u0131 y\u0131llar \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fcnde \u00fcretim ve t\u00fcketim dengesi bozulabilmekte, arz fazlas\u0131 \u00fcretim sonucunda stok maliyetleri y\u00fckselmekte ve i\u015fletmeler finansman a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumsuz y\u00f6nde etkilenmektedirler. Ayr\u0131ca kapasitelerin \u00fczerinde ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 durumunda kuru \u00e7ay kalitesinde \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerin oldu\u011fu, kuru \u00e7ay \u00fcretimi i\u00e7in gerekli olan ideal s\u00fcre ve s\u00fcre\u00e7lere uyulmadan bir an \u00f6nce \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin tamamland\u0131\u011f\u0131 zamanlar oldu\u011fu bilinmektedir. Bu nedenle \u00fcretim ve sat\u0131\u015f dengesini olu\u015fturmak i\u00e7in verimli bir i\u015fletmecili\u011fin gere\u011fi olarak programl\u0131 ya\u015f \u00e7ay al\u0131mlan olduk\u00e7a \u00f6nemli olacak ve \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015f \u00e7ay al\u0131m ve \u00fcretim faaliyetleri de disiplin alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n \u00dcretimden pazarlamaya kadar t\u00fcm s\u00fcre\u00e7te taraflar\u0131n hak ve sorumluluklar\u0131m d\u00fczenlendi\u011fi \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fcnde, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n Kanunda d\u00fczenlenmesi belirlenen usul ve esaslar\u0131n t\u00fcm taraflarca uygulanmas\u0131n\u0131 temin edecektir. Ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131n \u00fcretiminden i\u015flenmesine ve en nihayetinde t\u00fcketimine kadar bir\u00e7ok taraf\u0131 ilgilendiren bir tar\u0131m \u00fcr\u00fcn\u00fc olmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmu\u015f ve haz\u0131rlanan teklifte baz\u0131 temel ama\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bu hedefler;<\/p>\n\n\n\n \u25a0 \u00c7ay tar\u0131m\u0131n\u0131 kalk\u0131nd\u0131rmak, T\u00fcrk \u00e7ay\u0131n\u0131n piyasa de\u011ferini art\u0131rmak,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 S\u00f6zle\u015fmeli tar\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmak,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Arz ve talep dengesini olu\u015fturmak,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 al\u0131m fiyat\u0131nda istikrar\u0131 sa\u011flamak,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin hak ve menfaatlerini korumak,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Ya\u015f \u00e7ay \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini tekni\u011fine uygun olarak modemize etmek,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Kuru \u00e7ay \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini iyile\u015ftirerek t\u00fcketicilerin g\u00fcvenilir \u00fcr\u00fcnlere eri\u015fimini sa\u011flamak, halk\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7ay t\u00fcketmesini temin etmek,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin hak ve menfaatlerini korumak,<\/p>\n\n\n\n \u25a0 Kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcnlerinin kalitesini uluslararas\u0131 platformlarda rekabet edebilecek seviyeye \u00e7\u0131kartmak, \u015feklinde s\u0131ralanabilir. \u00f6zet olarak, \u00fclkemizin \u00f6nemli \u00fcr\u00fcnlerinden biri olan \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn \u00fcretimden pazarlamaya t\u00fcm alanlar\u0131 kapsayacak \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc ile ilgili yeni y\u00f6ntemleri hayata ge\u00e7irmek, bir taraftan \u00fcreticinin ve t\u00fcketicinin korunmas\u0131 temel hedef olarak g\u00f6zetilirken, \u00f6te yandan \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn d\u00fcnya pazar pay\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi ve b\u00f6ylece \u00fclkemiz ekonomisine katk\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n MADDE gerek\u00e7eleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n MADDE 1-<\/strong> Yurti\u00e7i ihtiyac\u0131 yerli \u00fcretimle kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn d\u00fczenlenmesi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin tesis edilmesi gerekmektedir. \u00c7ay\u0131n \u00fcretimden t\u00fcketime t\u00fcm a\u015famalar\u0131n\u0131n bilimsel ve hukuksal verilerle d\u00fczenlenerek \u00fclke ekonomisine katk\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve d\u00fcnya piyasalar\u0131 ile rekabet edebilecek seviyeye getirilmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemelere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Teklifin birinci maddesiyle \u00f6nerilen d\u00fczenlemenin ama\u00e7 ve kapsam\u0131 \u00e7er\u00e7evelenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n MADDE 2-<\/strong> Madde ile Kanun metninde yer alan ve kanunun uygulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yan kimi kavram, s\u00f6zc\u00fck ve nitelemelerin tan\u0131mlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 3-<\/strong> Bu madde ile yeni \u00e7ay bah\u00e7elerinin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan verilen \u00e7ay bah\u00e7esi kurma ruhsatnamesi ile kurulabilece\u011fine y\u00f6nelik bir zorunluluk getirilmi\u015f olup, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lacak incelemeler sonucunda \u00e7ay tar\u0131m\u0131na uygun olmayan arazilerde yeni \u00e7ay bah\u00e7esi kurulmas\u0131 engellenmi\u015f olacak, \u00e7ay tar\u0131m alanlar\u0131 olarak ilan edilen alanlarda Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan verilen \u00e7ay bah\u00e7esi kurma ruhsatnamesi ile yeni \u00e7ay bah\u00e7eleri kurulabilecektir. Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili kay\u0131t sistemine kayd\u0131 ve \u00fcretimde oldu\u011fu s\u00fcrece bu kayd\u0131 g\u00fcncellemesi; \u00e7e\u015fitli tar\u0131msal desteklerden yararlan\u0131labilmesi, devletten alm\u0131\u015f olduklar\u0131 tar\u0131m destekli hibe kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n denetimi ve \u00fcreticinin do\u011fru projelerle ilerleyebilmesini sa\u011flayabilmek, raporlama, sorgulanabilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve do\u011fru analizlerin yap\u0131labilmesi i\u00e7in gereklidir. \u00c7ay tar\u0131m\u0131na uygunlu\u011fu tespit edilen alanlarda \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 verim ve kaliteyi artt\u0131racak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7ay \u00fcretim alanlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. \u00c7ay bitkisinde tohumla \u00e7o\u011faltma, yabanc\u0131 tozlanma nedeniyle, genotipte s\u00fcrekli a\u00e7\u0131lmalara neden olmu\u015ftur. Bunun sonucunda, \u00fclkemizde ayn\u0131 \u00e7ay bah\u00e7esinde bile verim, kalite ve \u00e7evre ko\u015fullar\u0131na adaptasyon gibi \u00f6zellikler bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131 olan \u00e7ay ocaklar\u0131 olu\u015fmu\u015ftur. Bu \u00e7ay bah\u00e7elerinden istenilen kalitede \u00e7ay\u0131n al\u0131namamas\u0131 sonucunda da \u00fclkemizde \u00e7ay bah\u00e7elerinin yenilenmesi ihtiyac\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin yenileme faaliyetlerine kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yenilenecek \u00e7ay bah\u00e7elerinin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenece\u011fi ve ilan edilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Yenilenecek \u00e7ay bah\u00e7eleri olarak ilan edilen alanlarda fiziki b\u00fcy\u00fckl\u00fck, co\u011frafi konum ve arazi ula\u015f\u0131m imk\u00e2nlar\u0131 de\u011ferlendirilerek ve yenileme giderlerini en aza indirgeyerek yenileme b\u00f6lgelerinin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan tespit edilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. T\u00fcketicilere kaliteli ve g\u00fcvenilir \u00e7ay arz\u0131n\u0131 teminen yeni \u00e7ay bah\u00e7e tesisi ile \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenecek usul ve esaslar dahilinde tekni\u011fine uygun olarak yap\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin i\u015f ve i\u015flemler d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00c7ay tar\u0131m\u0131nda uygun olmayan bitki koruma \u00fcr\u00fcnleri ve kimyasallar ile hatal\u0131 g\u00fcbre uygulamalan nedeniyle ba\u015fta toprak ve su olmak \u00fczere do\u011fal kaynaklarda olu\u015fabilecek tahribat\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi gerekmektedir. Yap\u0131lan kanuni d\u00fczenlemeyle do\u011fal kaynaklar\u0131 koruyacak \u015fekilde tekni\u011fine uygun \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n tar\u0131m politikalar\u0131 do\u011frultusunda yap\u0131labilmesi, \u00e7ay tar\u0131m\u0131 i\u00e7in uygun arazilerin belirlenerek bu alanlarda \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131 bu madde kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Organik \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan \u00e7ay bah\u00e7elerini olumsuz etkileyecek tar\u0131msal faaliyetlere izin verilmeyece\u011fi, gerekti\u011finde organik \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131 olumsuz etkileyecek mesafelerdeki alanlarda kimyevi g\u00fcbre ve bitki koruma \u00fcr\u00fcnlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n Bakanl\u0131k\u00e7a s\u0131n\u0131rland\u0131nlabilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Organik tanm yap\u0131lan alanlar\u0131n \u00e7evresindeki konvansiyonel tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n organik tar\u0131m faaliyetine zarar vermeyecek \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi organik tar\u0131m yap\u0131lan alanlar\u0131n geli\u015fmesine imk\u00e2n sa\u011flayacakt\u0131r. Bu maddenin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin di\u011fer hususlar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi bu madde kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n MADDE 4-<\/strong> Madde ile kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin kurulmas\u0131, sat\u0131\u015fa y\u00f6nelik faaliyetleri, baz\u0131 faaliyetler i\u00e7in izin alma s\u00fcre\u00e7leri ve grupland\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir. \u00c7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin kurulabilmesi, ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda gerekli izinleri almas\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerle ilgili sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00fclke envanterinin olu\u015fturulmas\u0131, izlenebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131, kontrol ve denetimlerin etkin olarak yap\u0131labilmesi ve fason \u00fcretimin \u00f6nlenmesi i\u00e7in \u00e7ay sekt\u00f6r\u00fcnde faaliyet g\u00f6steren i\u015fletmeler A, B ve C grubu i\u015fletmeler olarak grupland\u0131r\u0131larak i\u015fletmelerin yapabilecekleri faaliyetler net bir \u015fekilde ortaya konulmu\u015ftur. Bu grupland\u0131rma, \u00fcretimi standardize edece\u011fi gibi borsada sat\u0131\u015f i\u015flemlerinin yap\u0131lmas\u0131nda da temel olu\u015fturacakt\u0131r. Son y\u0131llarda \u00e7ay at\u0131klar\u0131nm i\u015flenerek kuru \u00e7ay olarak piyasaya s\u00fcr\u00fclmesi ya da \u00fclkeye resmi olmayan yollardan sokulan ka\u00e7ak \u00e7aylar\u0131n farkl\u0131 paketleme tesislerinde i\u015flenerek ya da paketlenerek piyasaya arz edildi\u011fi ger\u00e7e\u011finden hareket ederek \u00f6zellikle \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 illerin d\u0131\u015f\u0131nda bulunan kum \u00e7ay i\u015fletmelerinin \u00e7ay paketleme amac\u0131yla kumlmu\u015f olmalar\u0131 ve ana faaliyet alanlann\u0131n da \u00e7ay paketleme i\u015fleri olarak belirtilmesi zorunlulu\u011fu getirilerek \u00e7ay konusunda daha profesyonel hareket eden i\u015fletmeler tesis edilerek t\u00fcketiciye daha kaliteli \u00e7ay arz\u0131 hedeflenmi\u015ftir. Madde ile \u00e7ay ithalat\u0131 yapabilecek kuru \u00e7ay i\u015fletmeleri belirlenmi\u015f olup yurt i\u00e7i \u00fcretimin korunmas\u0131 i\u00e7in kuru \u00e7ay i\u015fletmelerinin i\u00e7 piyasaya s\u00fcrecekleri kuru \u00e7ay\u0131n asgari %90’\u0131n\u0131 yurt i\u00e7inden temin etme zomnlulu\u011fu getirilmektedir. B\u00f6ylece yurti\u00e7i ihtiya\u00e7 yurti\u00e7i \u00fcretimle kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Bu maddenin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n y\u00f6netmelikle belirlenece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 5-<\/strong> Ya\u015f \u00e7ay \u00fcretimi \u00fclkemizde sadece Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesi’nde devletin belirledi\u011fi co\u011frafi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7erisinde ruhsata dayal\u0131 olarak yap\u0131labilmektedir. B\u00f6lgedeki vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n temel ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 ya\u015f \u00e7ay yeti\u015ftiricili\u011fi oldu\u011fundan ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 fiyat\u0131n\u0131n serbest piyasa dalgalanmas\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u00fcreticilerin olumsuz etkilenmesine neden olmaktad\u0131r. \u00c7ay tar\u0131m\u0131nda hasad\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 bir zamanda yap\u0131lmas\u0131, \u00fcr\u00fcn\u00fcn dal\u0131nda veya hasat sonras\u0131nda beklemeye m\u00fcsait olmay\u0131\u015f\u0131 pazarlamada s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k olu\u015fturdu\u011fundan serbest piyasa kurallar\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fleyememektedir. Bu nedenle sekt\u00f6rde ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticisine \u00f6denecek ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 al\u0131m fiyat\u0131n\u0131n piyasa \u015fartlar\u0131 ve maliyet unsurlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak her y\u0131l hasat d\u00f6nemi ba\u015flamadan \u00f6nce belirlenmesi gerekti\u011fi ve bu g\u00f6revin 2008 y\u0131l\u0131ndan beri \u00e7at\u0131 kurulu\u015f olarak g\u00f6rev yapan ve sekt\u00f6r\u00fcn t\u00fcm taraflar\u0131n\u0131n bir araya gelmesiyle kurulmu\u015f olan Ulusal \u00c7ay Konseyi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi, ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131 al\u0131m bedelinin al\u0131m tarihinden itibaren en ge\u00e7 alt\u0131 ay i\u00e7erisinde ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerine \u00f6denmesi gerekti\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti yirmi y\u0131ldan bu yana \u00c7AYKUR taraf\u0131ndan satm al\u0131nan ya\u015f \u00e7ay yaprak bedelini sat\u0131n almay\u0131 takip eden ay i\u00e7inde \u00f6demekte olup, bu uygulama devam etmektedir. Teklifte yer alan en ge\u00e7 alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00f6deme d\u00fczenlemesi \u00c7AYKUR d\u0131\u015f\u0131ndaki al\u0131c\u0131larla ilgili \u00fcreticiyi koruma ama\u00e7l\u0131 bir kurald\u0131r. Bu kapsamda; ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131n\u0131n sadece A veya B lisans\u0131na sahip i\u015fletmeler taraf\u0131ndan ruhsatl\u0131 alanda bu Kanunda belirtilen \u015fartlara uygun bir \u015fekilde \u00fcretim yapan \u00e7ay \u00fcreticilerinden veya bu \u00fcreticilerin \u00fcyesi oldu\u011fu \u00fcretici \u00f6rg\u00fctlerinden temin edilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6kme \u00e7ay al\u0131p paketleyen C lisansl\u0131 i\u015fletmelerin ya\u015f \u00e7ay al\u0131m\u0131 yapmas\u0131na izin verilmemi\u015ftir. S\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretimin geli\u015ftirilmesi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 ya\u015f \u00e7ay\u0131 s\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim ile temin etmeleri gerekti\u011fi ve her pazarlama y\u0131l\u0131 i\u00e7in s\u00f6zle\u015fmeli olarak temin edilmesi gereken asgari ya\u015f \u00e7ay miktar\u0131n\u0131n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunda belirtilen \u015fartlara ayk\u0131r\u0131 olarak ruhsats\u0131z \u00e7ay \u00fcretimi yapan ya da Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen kriterlere uygun \u00fcretim yapmayan ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin \u00fcretmi\u015f olduklar\u0131 \u00e7ay\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yap\u0131lamayaca\u011f\u0131na dair h\u00fck\u00fcm getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n MADDE 6-<\/strong> Madde ile \u00e7ay al\u0131m yerleri ve \u00e7ay eksperlerine ili\u015fkin hususlar d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerince \u00fcretilen ya\u015f \u00e7ay yapraklar\u0131n\u0131n, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen ve denetlenen \u00e7ay al\u0131m yerlerinde A ve B lisans\u0131na sahip i\u015fletmeler taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nabilece\u011fi ve bu i\u015fletmelerin yeter say\u0131da \u00e7ay eksperi istihdam edecekleri belirtilmi\u015ftir. \u00c7ay al\u0131m yerlerinin sahip olmas\u0131 gereken nitelikler, bu yerlerin denetimine ili\u015fkin usul ve esaslar, \u00e7ay eksperlerinin g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131 ile bu maddenin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin di\u011fer hususlar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 7-<\/strong> Madde ile kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc elde edilme a\u015famas\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan \u00e7ay at\u0131klar\u0131n\u0131n kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131labilece\u011fi alanlar, bu alanlarda faaliyet g\u00f6steren i\u015fletmelerin uymas\u0131 gereken kurallar ve sa\u011flamas\u0131 gereken ko\u015fullar d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u00dclkemizde kuru \u00e7ay end\u00fcstrisinin ya\u015f \u00e7ay yapra\u011f\u0131n\u0131n i\u015flenmesi s\u0131ras\u0131nda yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak \u00e7ay at\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ya\u015f \u00e7ay\u0131n makasla toplanmaya ba\u015flanmas\u0131yla birlikte, kuru \u00e7ay \u00fcretim a\u015famalanrida olu\u015fan at\u0131k oram olduk\u00e7a artm\u0131\u015ft\u0131r. Kuru \u00e7ay i\u015fletmelerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan bu \u00e7ay at\u0131klar\u0131mn \u00e7e\u015fitli boyalar ya da kimyasallar kullan\u0131larak kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclme riski bulunmakta, bu durum g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit etmektedir. Bu madde ile T\u00fcrk \u00e7ay\u0131n\u0131n kalitesinin korunmas\u0131 i\u00e7in kuru \u00e7ay \u00fcretimi a\u015famalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7ay at\u0131klar\u0131ndan kuru \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00fcretilmesinin engellenmesi, bu t\u00fcr \u00e7ay at\u0131klar\u0131n\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131n kontrol\u00fcnde ilgili mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde yetkilendirilen tesislerde i\u015flenerek katma de\u011ferli yan \u00fcr\u00fcnlerin elde edilmesi amac\u0131yla yetkili tesislere teslim edilmesi zorunlulu\u011fu getirilmektedir. \u00c7ay at\u0131klar\u0131n\u0131n kayd\u0131, toplanmas\u0131, muhafazas\u0131, i\u015flenmesi, de\u011ferlendirilmesi, pazarlanmas\u0131 ve gerekti\u011finde imhas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 8-<\/strong> Ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticileri ile kuru \u00e7ay \u00fcreten i\u015fletmelerin denetlenmesi ve tespit edilen olumsuzluklar\u0131n ivedi bir \u015fekilde giderilmesi i\u00e7in ilgili mevzuatta yer alan standartlara uygun \u00fcretim y\u00f6ntemleri ile kaliteli kuru \u00e7ay \u00fcretiminin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan kontrol ve denetimlerin yap\u0131lmas\u0131, gerekli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bakanl\u0131\u011f\u0131n inceleme, ara\u015ft\u0131rma ve denetim g\u00f6revi kapsam\u0131nda, sekt\u00f6r\u00fcn t\u00fcm akt\u00f6rlerinden her t\u00fcrl\u00fc veriyi isteyebilece\u011fi, istenilen bilgilerin tam ve do\u011fru olarak s\u00fcresi i\u00e7erisinde Bakanl\u0131\u011fa verilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 9-<\/strong> Madde ile Kanunda belirtilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 halinde uygulanacak idari yapt\u0131nmlar\u0131n; idari tedbirler ile idari para cezalar\u0131ndan ibaret oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Kanunda belirtilen idari yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n Bakanl\u0131k veya Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yetkilendirilen kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. \u0130dari para cezalar\u0131n\u0131n birim tutar\u0131, hesaplama y\u00f6ntemi, fiilin tekrar\u0131nda uygulanacak para cezas\u0131n\u0131n miktar\u0131 ile cezan\u0131n \u00f6deme s\u00fcreleri h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 10-<\/strong> Madde ile Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 halinde uygulanacak idari tedbirler d\u00fczenlenmektedir. Ruhsats\u0131z olarak \u00e7ay bah\u00e7esi kuranlara, kendilerine verilen s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7ay bah\u00e7elerini s\u00f6kme zorunlulu\u011fu getirilmi\u015ftir. S\u00fcresi i\u00e7inde ruhsats\u0131z \u00e7ay bah\u00e7esinin ilgili taraf\u0131ndan s\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fcn yap\u0131lmamas\u0131 halinde s\u00f6k\u00fcm i\u015flemi Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olup s\u00f6k\u00fcm bedeli de bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re ilgiliden tahsil edilecektir. Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen usul ve esaslara ayk\u0131r\u0131 olarak i\u015flenen \u00e7ay at\u0131klar\u0131na el konulaca\u011f\u0131; el konulan \u00e7ay at\u0131klar\u0131ndan piyasaya arz amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olan at\u0131klann m\u00fclkiyetinin kamuya ge\u00e7irilece\u011fi, piyasaya arz amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ise el konulan at\u0131klar\u0131n Bakanl\u0131k g\u00f6zetiminde imha edilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup b\u00f6ylece \u00fcr\u00fcn g\u00fcvenli\u011fi, izlenebilirli\u011fi, kontrol\u00fc ve denetimi sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bahse konu fiilin tekrar\u0131 durumunda uygulanacak idari tedbir ve idari para cezas\u0131na y\u00f6nelik m\u00fceyyide ile \u00e7ay at\u0131klar\u0131ndan kuru \u00e7ay elde eden i\u015fletmelere uygulanacak idari tedbirler h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ruhsatl\u0131 alanlarda ya\u015f \u00e7ay\u0131n \u00fcretilmesi ve lisansl\u0131 i\u015fletmelerde kuru \u00e7ay\u0131n i\u015flenmesi esas olup Kanunda belirtilen usul ve esaslar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcretilen her nevi \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00e7ay piyasas\u0131na zarar verecektir. Bu nedenle Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak \u00fcretilen, al\u0131nan veya sat\u0131lan her nevi \u00e7ay \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 olarak kabul edilmesine ve ticaretinin engellenmesine ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 11-<\/strong> Madde ile Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 halinde uygulanacak idari para cezalar\u0131 d\u00fczenlenmekte olup, idari para cezalar\u0131n\u0131n mahallin en b\u00fcy\u00fck m\u00fclki amiri taraf\u0131ndan verilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00eedari para cezas\u0131 d\u00fczenlemesiyle kanuna ayk\u0131r\u0131 fiil ve eylemlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 12-<\/strong> Bu Kanunun uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmeli\u011fin Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 6 ay i\u00e7erisinde haz\u0131rlanarak y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenlemedir.<\/p>\n\n\n\n MADDE 13-<\/strong> 3092 say\u0131l\u0131 kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve 3092 say\u0131l\u0131 kanuna yap\u0131lan t\u00fcm at\u0131flar\u0131n bu Kanuna yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenlemektedir.<\/p>\n\n\n\n GE\u00c7\u0130C\u0130 MADDE 1-<\/strong> Bu Kanunla d\u00fczenlenen t\u00fcm hususlar\u0131n detay d\u00fczenlemelerinin yer alaca\u011f\u0131 uygulama y\u00f6netmeli\u011finin en fazla alt\u0131 ay i\u00e7inde yay\u0131mlanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u00c7ay tar\u0131m\u0131 faaliyetlerinin hi\u00e7bir \u015fekilde sekteye u\u011framamas\u0131 ve uygulama bo\u015flu\u011fu olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in mevcut y\u00f6netmeliklerin yap\u0131lan bu Kanuna ayk\u0131r\u0131 olmayan h\u00fck\u00fcmlerinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam etmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n GE\u00c7\u0130C\u0130 MADDE 2-<\/strong> Madde ile h\u00e2lihaz\u0131rda \u00e7ay bah\u00e7esi ruhsatnamesi olan ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin ruhsatlar\u0131n\u0131n bu Kanun y\u00fcmrl\u00fc\u011fe girdikten sonra da ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Ruhsatl\u0131 ya\u015f \u00e7ay \u00fcreticilerinin Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili kay\u0131t sistemine kayd\u0131n\u0131n, bu Kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren \u00fc\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde kendilerine \u00c7ay \u0130\u015fletmeleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan verilen \u00e7ay bah\u00e7esi n\u0131hsatnameleri esas al\u0131narak tamamlanaca\u011f\u0131, bu konuda Bakanl\u0131\u011f\u0131n yetkili oldu\u011fu, Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n, bu s\u00fcreyi gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde her defas\u0131nda bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere en fazla iki defa uzatabilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u00e7ift\u00e7ilerin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kay\u0131t sistemi, tar\u0131msal desteklemelerin \u00f6denmesinde, izlenmesinde, denetlenmesinde, raporlanmas\u0131nda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, \u00e7ay tar\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesinin gerek arazi yap\u0131s\u0131 ve gerekse de miras\u00e7\u0131lar\u0131n arazinin maliki evvellerinden intikal i\u015flemlerini b\u00fcy\u00fck oranda yapt\u0131rmam\u0131\u015f olmalar\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili sistemine kay\u0131t yap\u0131lmas\u0131na engel te\u015fkil etmektedir. Yap\u0131lan ge\u00e7ici d\u00fczenlemeyle \u00e7ay \u00fcretiminin, kay\u0131tl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in bu ge\u00e7ici madde tanzim edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n GE\u00c7\u00ceC\u00ce MADDE 3-<\/strong> \u00c7ay \u00fcretiminde herhangi bir aksaman\u0131n ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in bu Kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6nce mevcut mevzuata uygun olarak faaliyet y\u00fcr\u00fcten kuru \u00e7ay i\u015fletmelerinin \u00e7al\u0131\u015fma izinlerinin Kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden itibaren ge\u00e7erli olmaya devam edece\u011fi, 6 ay i\u00e7inde faaliyet alan\u0131na g\u00f6re Bakanl\u0131\u011fa lisans ba\u015fvurusunda bulunmalar\u0131 gerekti\u011fi. ba\u015fvuruda bulunmayanlann ise C lisansl\u0131 i\u015fletme stat\u00fcs\u00fcnde faaliyetlerine devam edecekleri h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Bu d\u00fczenleme ile kuru \u00e7ay \u00fcretiminde s\u00fcreklilik sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu Kanun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmeden \u00f6nce faaliyetlerini \u00e7ay tar\u0131m\u0131 yap\u0131lan illerin d\u0131\u015f\u0131nda s\u00fcrd\u00fcren kuru \u00e7ay i\u015fletmelerinin ana faaliyet konusuna “\u00e7ay paketleme i\u015flerini” ilave etmeleri zorunlu\u011fu getirilmi\u015f ve bu zorunlulu\u011fu alt\u0131 ay i\u00e7erisinde yerine getirmeyen kuru \u00e7ay i\u015fletmelerinin \u00e7al\u0131\u015fma izinlerinin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan iptal edilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n MADDE 14-<\/strong> Y\u00fcr\u00fcrl\u00fck maddesidir.<\/p>\n\n\n\n MADDE 15-<\/strong> Y\u00fcr\u00fctme maddesidir.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM)’ye sunulan \u00c7ay Kanunu teklifinde 15 madde yer al\u0131yor. \u0130\u015fte madde madde \u00c7ay Kanunu teklifi… AK Parti Rize Milletvekili Hayati Yaz\u0131c\u0131’n\u0131n ilk imzac\u0131s\u0131 oldu\u011fu \u00c7ay Kanunu Teklifi, AK Parti Rize Milletvekilleri Muhammed Avc\u0131, Osman A\u015fk\u0131n Bak ve B\u00f6lge Milletvekillerinin imzas\u0131yla TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sunuldu. \u00c7ay Kanunu Teklifi, TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na sunuldu Teklifle \u00e7ay […]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":2780,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-2771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-karadeniz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2781,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2771\/revisions\/2781"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-54.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-55.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-56.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-57.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-58.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-59.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-60.png\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/www.arhavim.net\/arhavim\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/resim-61.png\")
<\/figure>\n\n\n\n